آتلیه هنر و معماری روز

مبحث 5 مقررات ملي ساختمان

تعریف آجر:فراورده های ساختمانی است که از انواع رسی ،شیلی وشیستی ،ماسه آهکی وشکل های گوناگون بدست می آید ودر دیوار چینی ،نما سازی ،کرسی چینی ،سقف طاق ضربی نیز استفاده می شود .

دسته بندی آجر:آجر رسی،شیلی وشیستی این آجر هم از پخت خشت خام وهم ازپخت خشت تهیه شده تز شیل وشیست در دمای 1000درجه سلسیوس بدست می آید .

آجر معمولی:آجری که برای کارهای عمومی ساختمان استفاده می شود.

آجر نما:اجری است که بدون نیاز به اندودکاری در نما استفاده می شود .

آجر مهندسی:آجری که دارای جسم پر مقاومت ومتراکم وبرای ساخت اعضای فشاری به کار می رود و برحسب مقاومت و     جذب آب به سه دسته تقسیم می شوند.

آجرماسه آهکی :از مخلوط ماسه سیلیسی یا سیلیکاتی وآهک درزیر فشار بخار آب بدست می آید .

آجربتنی :نوعی بلوک سیمانی توپر است که ازسیمان پرتلند بدست می آید.

ویژگی والزامات کار بردی :کاملا پخته ویک نواخت باشد مقاومت فشاری مناسب

نکته :وزن ویژه آجر در اجزای باربرنبایداز 1.7ووزن فضایی آن از 1.3 گرم برسانتی متر مکعب کمتر شود.

نکته :مصرف تکه آجر وچارک در کار مجاز نیست مگر در پشت کار وبه صورت یکی در میان

نکته:حداقل مقاومت فشاری آجر 7.5 مگاپاسکال باشد.

نکته:آجرباید حداقل 15دوره ی یخ زدن راتحمل کند وپس از آزمایش کاهش مقاومت فشاری نسبی آن کمتر از 20 درصد باشد .

نکته:جذب آب آجر ماسه آهکی بین 8تا 20 درصد وزنی باشد.

نکته:حداقل مقاومت فشاری آجرهای ماسه آهکی کم مقاومت باید 7.5 واجر هایی با مقاومت متوسط10آجر های پر مقاومت 15وآجر های ممتاز 20 مگاپاسکال باید باشد .

تعریف سفال:فراورده های ساختمانی است که با استفاده از خاک رس ،شیل ویا مواد مناسبی که منشا رسی دارند در دمای بیش از 930cپخته می شود و درساخت دیوار های باربر و غیر بار بر استفاده می شود .

دسته بندی :1.بامپوش سفالی 2.سفال دیواری 3.سفال نما 4.سفال سقف

ویژگی هاو الزامات کاربردی سفال:1.کاملا پخته و یکنواخت سخت باشد 2.دارای سطوح عاری از پیچیدگی باشد 3. حداکثر جذب آب آنها 20 درصد وزنی باشد .

کاشی:کاشی فراورده های سرامیکی ،متشکل ازدانه های ظریف بلورین ومتخلخل است که معمولا در حرارتی بالاتر از 1000درجه سلسیوس پخته شده  ودر انواع لعاب دار وبدون لعاب تولید می شود .

سنگ های ساختمانی :سنگ از جمله مصالح ساختمانی طبیعی است که از کانی های مختلف تشکیل شده ودر صنعت ساختمان به شکل های گوناگون در پی سازی دیوار چینی ،کف سازی ،سنگ کف پله ،نما سازی ،راه سازی ،پل سازی به مصرف می رسد .

دسته بندی :گرانیت ها ،مرمریت ها، سنگ های آهکی ،توف ها ،سنگ رود خانه ای ،سنگ قواره شده .

ویژگی ها و الزامات کار بردی :فاقد پوسیدگی،بدون شیار و ترک ورگه های سست ودر اقلیم های مختلف در برابر یخبندان مقاومت کند .

نکته: حداقل مقاومت فشاری سنگ ها برای کارهای بنایی باربرباید 15 مگاپاسکال باشد .

نکته :سنگ ها با مقاومت کمتر از 15مگاپاسکال وتوفان های آتشفشانی ،سنگ گچ وسنگ صابون دردیوار های غیرباربراستفاده می شود .

نکته :ضریب نرم شدن سنگ در آب در مورد سنگ باربر ونما باید حداقل 70درصد باشد .

نکته:در دماهای کمتر از5درجه مجازبه انجام کار بنایی نمی باشیم .

هرقطعه سنگ باید قبل ازاستفاده تمیز ودر صورت لزوم با آب مرطوب شود .

انواع سنگها باید جدا گانه دسته بندی شود

سنگدانه ها:مصالح طبیعی یا مصنوعی هستند که در ساخت انواع ملات بتن وبتن آسفالتی به مصرف می رسند.

تقسیم بندی سنگ دانه ها:دو گروه ریز دانه (ماسه)ودرشت دانه(شن)اندازه ذرات ماسه حداکثر حدود5mmو اندازه ذرات شن حداقل5mmوحداکثرآن به نوع کار برد بستگی دارد.

سنگ دانه ها برحسب توده ویژه به سه دسته تقسیم بندی می شوند

1-سنگ دانه های معمولی

2-سبک دانه ها

3-سنگین دانه ها

سیمان وفراورده های ان:

سیمان های آبی:تعریف سیمان آبی ماده ی چسباننده ی است که درهواودرزیرآب وجایی که هوا نباشد می گیردسخت می شود ودرساختن بتن وملات های سیمانی به کار میرود.

سیمان دراختلاط با آب سفت وسخت می شودوجسمی یکپارچه بدست می آید.

انواع سیمان های آبی:

1-سیمان پرتلند

2-سیمان های آمیخته

3-سیمان سفید

4-سیمان رنگی

شرایط انبار کردن وحمل نقل سیمان

انبار کردن سیمان باید به گونه ای باشدکه هوای نمناک به آن نرسیده.

نگهداری سیمان فله فقط در سیلو مجاز است

مصرف سیمان کلوخه شده با یک بارغلتاندن کیسه های آن نرم نشود بایدمورد آزمایش قرار گیرد

فراورده های سیمانی

1-بلوک سیمانی

2-موزاییک

ویژه گی ها والزامات کاربردی

میانگین مقاومت فشاری 12بلوک نباید از280 کیلو گرم بر سانتی متر مربع کمتر شود مشروط براینکه مقاومت فشاری هیچ یک از بلوک ها نباید از75درصدمقدارمقاومت متوسط به دست آمده کمتر نباشد.

میزان رطوبت باقی مانده از دو درصدبرای بلوک ها با وزن مخصوص 1400kg\m3  و5درصد برای بلوک های با وزن مخصوص کمتر از1400kg\m3

آهک وگچ و فراورده های آن

آهک ساختمانی :آهک ماده ی چسباننده ی ساختمانی و به عبارتی دیگرنوعی سیمان است

دسته بندی آهک

1-آهک خالص

2-آهک منیزیومی یا دولومیتی

3-آهک آبی یا نیمه آبی

ویژه گی ها والزامات کاربردی

ریزی دانه های گردانواع آهک باید به گونه ای باشد که 95درصد آن از الک 300میکرونی وصد درصد آن از الک 180 میکرونی بگذرد.

آهک باید در جایی مصرف که هوای نمناک باشد یا دست کم آن را به مدت 28 روز مرطوب نگه داشت

گچ ساختمانی:

از مواد چسباننده ی ساختمانی است که در صورت خالص بودن سفید رنگ است.

فراورده های گچی:

1-بلوک های گجی

2-ورق های گچی

3-قطعات پیش ساخته گچی سقف کاذب

ملات های بنایی

ملات جسمی است خمیری که از اختلاط مناسب جسم چسباننده مانند دوغاب سیمان وجسم پرکننده مانند سنگدانه های مختلف ساخته شده ودرصورت نیازافزودنی نیز اضافه می شود

تقسیم بندی

1-ملات های بنایی

2-ملات هوایی که گیرش آن ها به طریق شیمیایی در برابرهواانجام میشود

ملات آبی :این نوع ملات ها زیر آب یا درهوابه طریق شیمیایی می گیرند وسفت وسخت می شوند مانند ملات های سیمانی وگل آهک

انواع ملات ها: 1-ملات های آهکی 2-ملات های ماسه آهکی 3-گل آهک وگچ آهک 4-پوزولان آهک وساروج در این گروه قرار دارند  5-ملات های گلی در این ملات نسبت خاک یا ماسه به گچ از 2ب1 و1به1 تغییر میکند.

بزرگترین اندازه ی ماسه مصرفی 2میلی متر باشد

از ملات گچ آهک درمناطق مرطوب استفاده می شود

از ملات ساروج به عنوان ملات پایداردر برابرآب ورطوبت استفاده می شود.

برای عمل آوری ملات های آهک باید به مدت 28 روزمرطوب نگه داشته شود

ملات های سیمانی :خمیرسیمان وملات های ماسه-سیمان-ماسه -آهک-در این گروه قرار می گیرد

حجم ماده ی پرکننده:ملات های سیمانی باید بین 0.5تا3برابرماده ی چسباننده باشد

ملات های قیری(ماسه-آسفالت)

این ملات از اختلاط قیر مناسب وماسه به نسبت های معیین تولید شده ودرساختن لایه رویه پیاده روها یا پوشش محافظ لایه نم بندی بام وغیره استفاده می شود

ویژگی هاوالزامات کاربردی

استفاده ازبیل وکمچه برای پیمانه کردن صحیح نیست .

از افزودن خاک به ملات برای لوزدادن آن باید خود داری شود

با تشکراززحمات فراوان استادمحبوب جناب آقای تقی زاده

                                                      پایان